ตัวแก้โจทย์บัญชี

Analysis

โจทย์เป็นการ

• จัดทำงบการเงินปี 25X3 (งบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงิน)

• พยากรณ์งบการเงินปี 25X4

• คำนวณว่าบริษัทต้องจัดหาเงินทุนภายนอกเพิ่มหรือไม่ และจำนวนเท่าใด

วิธีทำ

• ใช้ยอดขายและอัตรากำไรสุทธิคำนวณกำไรสุทธิ ปี 25X3

• คำนวณเงินปันผลและกำไรสะสม

• จัดโครงสร้างงบแสดงฐานะการเงิน ณ สิ้นปี 25X3 โดยนำตัวเลขจาก trial balance มาจัดกลุ่ม

• พยากรณ์ปี 25X4 โดยสมมติว่าอัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนและหนี้สินหมุนเวียนคงที่ตามสัดส่วนยอดขาย

• คำนวณความต้องการเงินทุนหมุนเวียนสุทธิ และเปรียบเทียบกับเงินเพิ่มจากกำไรสะสมเพื่อหาความจำเป็นต้องใช้เงินภายนอก

Solution

1. งบกำไรขาดทุนปี 25X3

$\text{ยอดขาย} = 14{,}000{,}000 \text{ บาท}$
$\text{อัตรากำไรสุทธิ} = 30$
$\text{กำไรสุทธิ} = 14{,}000{,}000 \times 0.30 = 4{,}200{,}000 \text{ บาท}$
$\text{อัตราจ่ายเงินปันผล} = 40$
$\text{เงินปันผล} = 4{,}200{,}000 \times 0.40 = 1{,}680{,}000 \text{ บาท}$
$\text{กำไรสะสมเพิ่ม} = 4{,}200{,}000 - 1{,}680{,}000 = 2{,}520{,}000 \text{ บาท}$

งบกำไรขาดทุน (สรุป)

2. งบแสดงฐานะการเงิน ณ 31 ธ.ค. 25X3

สินทรัพย์

หนี้สินและส่วนของผู้ถือหุ้น

หมายเหตุ: (A)+(B)+(C)+(D)+RE_end = 2,000,000

3. พยากรณ์งบกำไรขาดทุนปี 25X4

$\text{ยอดขายใหม่} = 20{,}000{,}000 \text{ บาท}$
<<| \text{กำไรสุทธิ}{25X4} = 20{,}000{,}000 \times 0.30 = 6{,}000{,}000 \text{ บาท} |>>
<<| \text{เงินปันผล}{25X4} = 6{,}000{,}000 \times 0.40 = 2{,}400{,}000 \text{ บาท} |>>
$\text{กำไรสะสมเพิ่ม}_{25X4} = 6{,}000{,}000 - 2{,}400{,}000 = 3{,}600{,}000 \text{ บาท}$

4. พยากรณ์งบแสดงฐานะการเงิน ณ 31 ธ.ค. 25X4

• สมมติอัตราส่วนสินทรัพย์หมุนเวียนเทียบกับยอดขายคงที่
  – (ลูกหนี้+สินค้าคงเหลือ+เงินสด) = 1,200,000 จากยอดขาย 14,000,000 ⇒ 8.57%
  – พยากรณ์สำหรับยอดขาย 20,000,000 ⇒ 20,000,000×8.57%=1,714,000

• หนี้สินหมุนเวียนรวม (เจ้าหนี้+ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย) = (A+B) จากยอดขาย 14,000,000 ⇒สมมติ 4.29%
  – พยากรณ์สำหรับยอดขาย 20,000,000 ⇒ 20,000,000×4.29%=857,143

5. คำนวณความต้องการเงินทุนภายนอก

ความต้องการเงินทุนสุทธิ = เพิ่มสินทรัพย์ – เพิ่มหนี้สินหมุนเวียน – กำไรสะสมเพิ่ม
$\Delta \text{A} = 2{,}514,000 - 2{,}000,000 = 514,000$
<<| \Delta \text{L}{\text{หมุนเวียน}} = 857,143 - (A+B) |>> (สมมติ A+B = 600,000 ⇒ ΔL=257,143)
<<| \text{กำไรสะสมเพิ่ม}{25X4} = 3{,}600,000 |>>

$\text{เงินทุนภายนอกที่ต้องหา} = 514,000 - 257,143 - 3,600,000 = -3,343,143$

เนื่องจากผลลัพธ์เป็นค่าลบ ⇒ บริษัทมีเงินเหลือใช้ภายใน (ไม่ต้องจัดหาเงินภายนอก)

Answer

บริษัท ไม่ต้องจัดหาเงินทุนภายนอกเพิ่ม (มีเงินเหลือ ≈ 3,343,143 บาท)

## Analysis    
โจทย์เป็นการบันทึกรายการซื้อ–จ่าย–รับเงินของกิจการซ่อมรถในเดือนมกราคม 25x1    
แนวทางแก้ไข    
1. กำหนดบัญชีและเลขที่บัญชี (แผนผังบัญชี)    
2. จดรายการในสมุดรายวันทั่วไป (General Journal)    
3. จัดทำสมุดเงินสด 2 คอลัมน์ (Cash Book)    
4. เปิดและลงบัญชีในสมุดบัญชีแยกประเภท (Ledger) พร้อมสรุปยอดคงเหลือ    
  
---  
  
## Solution    
  
### 1. แผนผังบัญชีและเลขที่บัญชี    
1 หมวดสินทรัพย์    
- 101 เงินสด    
- 102 อุปกรณ์ซ่อมรถ    
- 103 เบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า    
  
2 หมวดหนี้สิน    
- – ไม่มี –    
  
3 หมวดส่วนของเจ้าของ    
- 301 ทุนเจ้าของ    
  
4 หมวดรายได้    
- 401 รายได้ค่าบริการซ่อมรถ    
  
5 หมวดค่าใช้จ่าย    
- 501 ค่าเบี้ยเลี้ยง–รับรองลูกค้า    
- 502 ค่าสาธารณูปโภค    
- 503 ค่าเงินเดือน    
  
### 2. สมุดรายวันทั่วไป    
| วันที่   | รายการ                                       | เลขที่บัญชี | เดบิต (บาท) | เครดิต (บาท) |  
|--------|-------------------------------------------|----------|-------------|--------------|  
| 1 ม.ค.  | เงินสด                                    | 101      | 100 000     |              |  
|        |   ทุนเจ้าของ                              | 301      |             | 100 000      |  
|        | (นำเงินเจ้าของมาลงทุน)                    |          |             |              |  
| 2 ม.ค.  | อุปกรณ์ซ่อมรถ                             | 102      | 30 000      |              |  
|        |   เงินสด                                   | 101      |             | 30 000       |  
|        | (จ่ายซื้ออุปกรณ์ซ่อมรถ)                  |          |             |              |  
| 4 ม.ค.  | ค่าเบี้ยเลี้ยง–รับรองลูกค้า               | 501      | 1 000       |              |  
|        |   เงินสด                                   | 101      |             | 1 000        |  
|        | (จ่ายค่ารับรองลูกค้า)                     |          |             |              |  
| 10 ม.ค. | เงินสด                                    | 101      | 10 000      |              |  
|        |   รายได้ค่าบริการซ่อมรถ                   | 401      |             | 10 000       |  
|        | (รับเงินค่าบริการซ่อมรถ)                  |          |             |              |  
| 13 ม.ค. | เบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า                  | 103      | 12 000      |              |  
|        |   เงินสด                                   | 101      |             | 12 000       |  
|        | (จ่ายค่าประกันภัยร้าน)                    |          |             |              |  
| 17 ม.ค. | อุปกรณ์ซ่อมรถ                             | 102      | 5 000       |              |  
|        |   เงินสด                                   | 101      |             | 5 000        |  
|        | (จ่ายค่าอุปกรณ์ซ่อมรถเพิ่มเติม)           |          |             |              |  
| 25 ม.ค. | ค่าสาธารณูปโภค                            | 502      | 4 500       |              |  
|        |   เงินสด                                   | 101      |             | 4 500        |  
|        | (จ่ายค่าน้ำ–ค่าไฟฟ้า)                     |          |             |              |  
| 27 ม.ค. | เงินสด                                    | 101      | 35 000      |              |  
|        |   รายได้ค่าบริการซ่อมรถ                   | 401      |             | 35 000       |  
|        | (รับเงินค่าบริการซ่อมรถ)                  |          |             |              |  
| 31 ม.ค. | ค่าเงินเดือน                              | 503      | 20 000      |              |  
|        |   เงินสด                                   | 101      |             | 20 000       |  
|        | (จ่ายเงินเดือนพนักงาน)                    |          |             |              |  
  
### 3. สมุดเงินสด 2 คอลัมน์    
  
| วันที่   | รายการ                            | เลขที่ | รับ (บาท) | จ่าย (บาท) | คงเหลือ (บาท) |  
|--------|--------------------------------|------|-----------|------------|---------------|  
| 1 ม.ค.  | นำเงินเจ้าของมาลงทุน             | GJ1  | 100 000   |            | 100 000       |  
| 2 ม.ค.  | ซื้ออุปกรณ์ซ่อมรถ                | GJ2  |           | 30 000     | 70 000        |  
| 4 ม.ค.  | จ่ายค่ารับรองลูกค้า              | GJ3  |           | 1 000      | 69 000        |  
| 10 ม.ค. | รับเงินค่าบริการซ่อมรถ           | GJ4  | 10 000    |            | 79 000        |  
| 13 ม.ค. | จ่ายค่าประกันภัยร้าน             | GJ5  |           | 12 000     | 67 000        |  
| 17 ม.ค. | จ่ายค่าอุปกรณ์ซ่อมรถเพิ่มเติม    | GJ6  |           | 5 000      | 62 000        |  
| 25 ม.ค. | จ่ายค่าน้ำ–ค่าไฟฟ้า             | GJ7  |           | 4 500      | 57 500        |  
| 27 ม.ค. | รับเงินค่าบริการซ่อมรถ           | GJ8  | 35 000    |            | 92 500        |  
| 31 ม.ค. | จ่ายเงินเดือนพนักงาน            | GJ9  |           | 20 000     | 72 500        |  
  
> ยอดเงินสดคงเหลือสิ้นเดือน = 72 500 บาท  
  
### 4. สมุดบัญชีแยกประเภท (T-Accounts)    
  
101 เงินสด    
| เดบิต    | เครดิต    |  
|--------|--------|  
| 1 ม.ค. 100 000 | 2 ม.ค. 30 000 |  
| 10 ม.ค. 10 000 | 4 ม.ค. 1 000   |  
| 27 ม.ค. 35 000 | 13 ม.ค. 12 000 |  
|        | 17 ม.ค. 5 000   |  
|        | 25 ม.ค. 4 500   |  
|        | 31 ม.ค. 20 000  |  
| **รวม** 145 000 | **รวม** 72 500 |  
| **คงเหลือ** 72 500 |          |  
  
102 อุปกรณ์ซ่อมรถ    
| เดบิต     | เครดิต |  
|---------|-------|  
| 2 ม.ค.   30 000 |       |  
| 17 ม.ค.  5 000  |       |  
| **รวม**  35 000 | **คงเหลือ** 35 000 |  
  
103 เบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า    
| เดบิต     | เครดิต |  
|---------|-------|  
| 13 ม.ค. 12 000 |       |  
| **คงเหลือ** 12 000 |       |  
  
301 ทุนเจ้าของ    
| เดบิต | เครดิต    |  
|------|--------|  
|      | 1 ม.ค. 100 000 |  
| **คงเหลือ** 100 000 |      |  
  
401 รายได้ค่าบริการซ่อมรถ    
| เดบิต | เครดิต         |  
|------|-------------|  
|      | 10 ม.ค. 10 000  |  
|      | 27 ม.ค. 35 000  |  
|      | **รวม** 45 000  |  
  
501 ค่าเบี้ยเลี้ยง–รับรองลูกค้า    
| เดบิต  | เครดิต |  
|-------|-------|  
| 4 ม.ค. 1 000 |       |  
| **รวม** 1 000 | **คงเหลือ** 1 000 |  
  
502 ค่าสาธารณูปโภค    
| เดบิต   | เครดิต |  
|--------|-------|  
| 25 ม.ค. 4 500 |       |  
| **รวม** 4 500 | **คงเหลือ** 4 500 |  
  
503 ค่าเงินเดือน    
| เดบิต     | เครดิต |  
|---------|-------|  
| 31 ม.ค. 20 000 |       |  
| **รวม** 20 000 | **คงเหลือ** 20 000 |  
  
---  
  
## Answer    
- ยอดเงินสดคงเหลือสิ้นเดือน = <<|72 500|>> บาท    
- ยอดอุปกรณ์ซ่อมรถ = <<|35 000|>> บาท    
- ยอดเบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า = <<|12 000|>> บาท    
- ทุนเจ้าของ = <<|100 000|>> บาท    
- ยอดรายได้ค่าบริการซ่อมรถรวม = <<|45 000|>> บาท    
- ค่าใช้จ่ายรวม = <<|1 000 + 4 500 + 20 000 = 25 500|>> บาท    
- กำไรสุทธิ = <<|45 000 - 25 500 = 19 500|>> บาท    
- ส่วนของเจ้าของสิ้นงวด = ทุนเจ้าของ + กำไรสุทธิ = <<|119 500|>> บาท    
- สินทรัพย์รวม = เงินสด + อุปกรณ์ซ่อมรถ + เบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า = <<|119 500|>> บาท    
- งบดุลสอดคล้อง (สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของ)    
คัดลอก

สินทรัพย์รวม 119 500
= หนี้สิน (0) + ส่วนของเจ้าของ 119 500

[Analysis]    
โจทย์เป็นการบันทึกรายการทางบัญชี (Journalizing) พร้อมจัดทำสมุดเงินสด 2 คอลัมน์ และบัญชีแยกประเภท โดยจะดำเนินการดังนี้    
1. วิเคราะห์แต่ละรายการเพื่อกำหนดบัญชีที่เกี่ยวข้องและเลขที่บัญชี    
2. บันทึกลงสมุดรายวันทั่วไป (Journal)    
3. โอนรายการไปยังสมุดเงินสด 2 คอลัมน์ พร้อมคำนวณยอดคงเหลือ    
4. จัดทำบัญชีแยกประเภท (T-Account) แต่ละเลขที่บัญชี    
  
[Solution]    
  
1) กำหนดเลขที่บัญชี    
- 101 เงินสด (สินทรัพย์)    
- 102 อุปกรณ์ซ่อมรถ (สินทรัพย์)    
- 301 เงินลงทุน (ส่วนของเจ้าของ)    
- 401 รายได้จากการให้บริการ (รายได้)    
- 501 ค่าใช้จ่ายรับรองลูกค้า (ค่าใช้จ่าย)    
- 502 ค่าเบี้ยประกันภัย (ค่าใช้จ่าย)    
- 503 ค่าสาธารณูปโภค (ค่าใช้จ่าย)    
- 504 ค่าใช้จ่ายเงินเดือน (ค่าใช้จ่าย)    
- 505 ค่าอุปกรณ์ซ่อมรถ (ค่าใช้จ่าย)    
  
2) สมุดรายวันทั่วไป    
  
| วันที่   | บัญชีเดบิต (Dr.)                      | เลขที่ | บัญชีเครดิต (Cr.)                             | เลขที่ | เดบิต         | เครดิต        |  
|---------|---------------------------------------|-------|----------------------------------------------|-------|---------------|--------------|  
| 1 ม.ค.  | เงินสด                               | 101   | เงินลงทุน                                    | 301   | <<|100,000|>> | <<|100,000|>> |  
| 2 ม.ค.  | อุปกรณ์ซ่อมรถ                         | 102   | เงินสด                                       | 101   | <<|30,000|>>  | <<|30,000|>>  |  
| 4 ม.ค.  | ค่าใช้จ่ายรับรองลูกค้า                | 501   | เงินสด                                       | 101   | <<|1,000|>>   | <<|1,000|>>   |  
| 10 ม.ค. | เงินสด                               | 101   | รายได้จากการให้บริการ                       | 401   | <<|10,000|>>  | <<|10,000|>> |  
| 13 ม.ค. | ค่าเบี้ยประกันภัย                     | 502   | เงินสด                                       | 101   | <<|12,000|>>  | <<|12,000|>> |  
| 17 ม.ค. | ค่าอุปกรณ์ซ่อมรถ                     | 505   | เงินสด                                       | 101   | <<|5,000|>>   | <<|5,000|>>   |  
| 25 ม.ค. | ค่าสาธารณูปโภค                        | 503   | เงินสด                                       | 101   | <<|4,500|>>   | <<|4,500|>>   |  
| 27 ม.ค. | เงินสด                               | 101   | รายได้จากการให้บริการ                       | 401   | <<|35,000|>>  | <<|35,000|>> |  
| 31 ม.ค. | ค่าใช้จ่ายเงินเดือน                   | 504   | เงินสด                                       | 101   | <<|20,000|>>  | <<|20,000|>> |  
  
3) สมุดเงินสด 2 คอลัมน์    
  
| วันที่   | รายการ                                | เลขที่ | รับ (Dr.)    | จ่าย (Cr.)  | ยอดคงเหลือ   |  
|---------|---------------------------------------|-------|--------------|------------|--------------|  
| 1 ม.ค.  | ลงทุนของเจ้าของ                      | 301   | <<|100,000|>> |            | <<|100,000|>> |  
| 2 ม.ค.  | ซื้ออุปกรณ์ซ่อมรถ                   | 102   |              | <<|30,000|>> | <<|70,000|>>  |  
| 4 ม.ค.  | ค่ารับรองลูกค้า                      | 501   |              | <<|1,000|>>  | <<|69,000|>>  |  
| 10 ม.ค. | รับเงินค่าบริการซ่อมรถ               | 401   | <<|10,000|>>  |            | <<|79,000|>>  |  
| 13 ม.ค. | ค่าเบี้ยประกันภัย                    | 502   |              | <<|12,000|>> | <<|67,000|>>  |  
| 17 ม.ค. | ค่าอุปกรณ์ซ่อมรถ                    | 505   |              | <<|5,000|>>  | <<|62,000|>>  |  
| 25 ม.ค. | ค่าสาธารณูปโภค                       | 503   |              | <<|4,500|>>  | <<|57,500|>>  |  
| 27 ม.ค. | รับเงินค่าบริการซ่อมรถ               | 401   | <<|35,000|>>  |            | <<|92,500|>>  |  
| 31 ม.ค. | ค่าใช้จ่ายเงินเดือน                  | 504   |              | <<|20,000|>> | <<|72,500|>>  |  
  
4) บัญชีแยกประเภท (T-Account)    
  
- 101 เงินสด  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  1/1  <<|100,000|>> | 2/1  <<|30,000|>>    
  10/1 <<|10,000|>>  | 4/1  <<|1,000|>>     
                     | 13/1 <<|12,000|>>    
                     | 17/1 <<|5,000|>>     
                     | 25/1 <<|4,500|>>     
  27/1 <<|35,000|>>  | 31/1 <<|20,000|>>    
  **ยอดคงเหลือ** <<|72,500|>>    
  
- 102 อุปกรณ์ซ่อมรถ  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  2/1  <<|30,000|>>  |                     
  **ยอดคงเหลือ** <<|30,000|>>    
  
- 301 เงินลงทุน  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
                     | 1/1  <<|100,000|>>    
  **ยอดคงเหลือ** <<|100,000|>>     
  
- 401 รายได้จากการให้บริการ  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
                     | 10/1 <<|10,000|>>    
                     | 27/1 <<|35,000|>>    
  **ยอดคงเหลือ** <<|45,000|>>     
  
- 501 ค่าใช้จ่ายรับรองลูกค้า  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  4/1  <<|1,000|>>   |                     
  **ยอดคงเหลือ** <<|1,000|>>     
  
- 502 ค่าเบี้ยประกันภัย  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  13/1 <<|12,000|>>  |                     
  **ยอดคงเหลือ** <<|12,000|>>    
  
- 503 ค่าสาธารณูปโภค  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  25/1 <<|4,500|>>   |                     
  **ยอดคงเหลือ** <<|4,500|>>     
  
- 504 ค่าใช้จ่ายเงินเดือน  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  31/1 <<|20,000|>>  |                     
  **ยอดคงเหลือ** <<|20,000|>>    
  
- 505 ค่าอุปกรณ์ซ่อมรถ  
  
  Dr.               | Cr.    
  ------------------|-------------------  
  17/1 <<|5,000|>>   |                     
  **ยอดคงเหลือ** <<|5,000|>>     
  
[Answer]    
ยอดเงินสดคงเหลือ ณ สิ้นเดือนมกราคม 25x1 = <<|72,500|>> บาท    
สรุปยอดบัญชีหลักสำคัญ ณ สิ้นงวด:    
- เงินสด (101) = <<|72,500|>>    
- อุปกรณ์ซ่อมรถ (102) = <<|30,000|>>    
- ทุน (301) = <<|100,000|>>    
- รายได้จากการให้บริการ (401) = <<|45,000|>>    
- ค่าใช้จ่ายรวม (501+502+503+504+505) = <<|42,500|>>    
คัดลอก

วิเคราะห์ภาพรวม
โจทย์เป็นการบันทึกรายการเกี่ยวกับตั๋วเงินรับ (Notes Receivable) ที่เกิดขึ้นระหว่างเดือน ต.ค.–ธ.ค. 25x1 ของ บริษัท ลลิล จำกัด ตลอดจน

• บันทึกรายการซื้อ–ขายสินค้า รับชำระด้วยตั๋ว การขายตั๋วเงินไปตัดลดที่ธนาคาร การนำเงินไปลงทุนในตั๋วฯ และการเปลี่ยนตั๋วฉบับเดิมเป็นฉบับใหม่

• จัดทำรายการปรับปรุงดอกเบี้ยค้างรับ ณ 31 ธ.ค. 25x1

• บันทึกรายการเมื่อแต่ละตั๋วครบกำหนด (สมมติร้านพีรยาชำระเงินได้ ไม่มีผิดนัด)

• จัดทำงบฐานะการเงิน (สภาพะ) ณ 31 ธ.ค. 25x1 แสดงยอดตั๋วเงินรับคงเหลือ

แนวทาง
– กำหนดวันครบกำหนดตั๋วแต่ละฉบับ (อายุเป็นจำนวนวัน)
– คำนวณดอกเบี้ย = ทุน × อัตราดอกปี × (จำนวนวัน/360)
– แยกส่วนลดตั๋วเงินรับ (Discount on N/R) เมื่อตั๋ว “รวมดอกเบี้ยไว้ในตั๋ว”
– บันทึกเมื่อขายลด (Discount) ที่ธนาคาร คิดค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยธนาคาร
– บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างรับ ณ สิ้นงวด
– บันทึกรับชำระเมื่อครบกำหนด

• รายการระหว่าง ต.ค.–ธ.ค. 25x1

1.1 1 ต.ค. ขายสินค้าให้ร้านพาที 360,000 บาท รับเงินสด 120,000 บาท ที่เหลือรับตั๋ว 45 วัน 12%
ทุนตั๋ว = 360,000 – 120,000 = 240,000
ดอกเบี้ยครบกำหนด = 240,000×12%×45/360 = 3,600 บาท

บันทึก    
Dr เงินสด 120,000    
Dr ตั๋วเงินรับ 240,000    
Cr รายได้จากการขาย 360,000    

1.2 10 พ.ย. รับชำระหนี้ร้านพีรยา 600,000 บาท เป็นตั๋ว 90 วัน 12% “รวมดอกเบี้ยไว้ในตั๋ว”
กำหนดอัตราตลาดเท่าดอกเบี้ยที่ให้ จึงต้องแยกส่วนลดตั๋ว
PV = 600,000 ÷ [1 + 12%×90/360] = 600,000 ÷ 1.03 = 582,524.27
ส่วนลดตั๋ว = 600,000 – 582,524.27 = 17,475.73

บันทึก    
Dr ตั๋วเงินรับ 582,524.27    
Dr ส่วนลดตั๋วเงินรับ 17,475.73    
Cr ลูกหนี้ร้านพีรยา 600,000.00    

1.3 15 พ.ย. ร้านพาทีมาชำระพร้อมดอกเบี้ยตามตั๋ว ลงวันที่ 1 ต.ค. (ครบ 45 วัน)
รับเงิน = 240,000 + 3,600 = 243,600

บันทึก    
Dr เงินสด 243,600    
Cr ตั๋วเงินรับ 240,000    
Cr รายได้ดอกเบี้ย 3,600    

1.4 25 พ.ย. นำตั๋วเงินร้านพีรยาไปขายลดที่ธนาคาร (Bank Discount)
– วันตัดลด 25 พ.ย. ตั๋วลง 10 พ.ย. อายุ 90 วัน ครบกำหนด 8 ก.พ. 25x2
เวลาที่เหลือ = 25 พ.ย.–8 ก.พ. = 76 วัน
– ธนาคารคิด 10% ต่อปี
ค่าใช้จ่ายธนาคาร = 600,000 ×10%×76/360 = 12,666.67
– เงินสดที่ได้ = 600,000 – 12,666.67 = 587,333.33
– ต้องตัดตั๋วเงินรับ และตัดส่วนลดคงเหลือ (หลังจากบันทึกค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยจ่ายกับธนาคาร)

(1) บันทึกค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยธนาคาร    
Dr ค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยจ่าย (ธนาคาร) 12,666.67    
Cr เงินสด 12,666.67    

(2) ตัดตั๋วเงินรับออก (ตัดทั้งทุนและส่วนลดคงเหลือ)    
ส่วนลดตั๋วเงินรับคงเหลือ ณ วันขายลด = 17,475.73 – (17,475.73×15/90)    
  = 17,475.73 – 2,912.62 = 14,563.11    
Dr เงินสด 587,333.33    
Dr ส่วนลดตั๋วเงินรับ 14,563.11    
Cr ตั๋วเงินรับ 600,000.00    
(หากเกิดส่วนต่างได้/เสีย ให้บันทึกเป็น กำไร/ขาดทุนจากการขายลดตั๋ว)    

1.5 30 พ.ย. นำเงินไปลงทุนในตั๋วเงินรับของ บ. เงินทุนภัทร จำกัด
ทุนตั๋ว = 1,200,000, อายุ 120 วัน, 13%/ปี

บันทึก    
Dr ตั๋วเงินรับ 1,200,000    
Cr เงินสด 1,200,000    

1.6 1 ธ.ค. นายพินิจ ขอเปลี่ยนตั๋วเงินรับเดิม ฉบับ 1 มิ.ย. (6 เดือน 13%)*
– ตั๋วเดิม หน้า 480,000 บาท, ดอก 6 เดือน = 480,000×13%×6/12 = 31,200
มูลค่าครบกำหนด = 511,200
– ออกตั๋วฉบับใหม่ อายุ 60 วัน 13% “รวมดอกเบี้ยไว้ในตั๋ว”
มูลค่าครบกำหนดใหม่ = 511,200×[1 + 13%×60/360] = 511,200×1.021667 = 522,288
PV ของตั๋วใหม่ = 522,288 ÷ 1.021667 = 511,200
ส่วนลดตั๋วใหม่ = 522,288 – 511,200 = 11,088

บันทึก (สลับตั๋ว)    
Dr ตั๋วเงินรับ (ฉบับใหม่) 511,200    
Dr ส่วนลดตั๋วเงินรับ 11,088    
Cr ตั๋วเงินรับ (นายพินิจ ฉบับเดิม) 480,000    
Cr รายได้ดอกเบี้ย 31,200    

• รายการปรับปรุงดอกเบี้ย ณ 31 ธ.ค. 25x1

2.1 ตั๋วร้านพีรยา (ฉบับ 10 พ.ย.) อายุ 90 วัน ดอก 12%
– เหลือไม่ปรับเมื่อขายลดแล้ว

2.2 ตั๋วเงินรับ บ. เงินทุนภัทร (30 พ.ย.) อายุ 120 วัน 13%
วันที่บันทึก 30 พ.ย. ถึง 31 ธ.ค. = 31 วัน
ดอกเบี้ยค้างรับ = 1,200,000×13%×31/360 = 13,433.33

Dr ดอกเบี้ยค้างรับ 13,433.33    
Cr รายได้ดอกเบี้ย 13,433.33    

2.3 ตั๋วเงินรับ นายพินิจ (ฉบับใหม่ 1 ธ.ค.) อายุ 60 วัน 13%
วันที่บันทึก 1 ธ.ค.–31 ธ.ค. = 30 วัน
ดอกเบี้ยที่ต้องตัดส่วนลด = PV 511,200×13%×30/360 = 5,544.00

Dr ส่วนลดตั๋วเงินรับ 5,544.00    
Cr รายได้ดอกเบี้ย 5,544.00    

• บันทึกเมื่อครบกำหนดตั๋วแต่ละฉบับ

3.1 ตั๋วร้านพีรยา (ฉบับ 10 พ.ย.) ครบกำหนด 8 ก.พ. 25x2 สมมติรับชำระที่ธนาคาร (กิจการไม่จ่ายเพิ่ม)
– หักค่าใช้จ่ายธนาคารตอนขายลดไปแล้ว ไม่มีบันทึกซ้ำ

3.2 ตั๋วเงินลงทุน บ. เงินทุนภัทร ครบกำหนด 30 มี.ค. 25x2
ดอกเบี้ยครบกำหนด = 1,200,000×13%×120/360 = 52,000
Dr เงินสด 1,252,000
Cr ตั๋วเงินรับ 1,200,000
Cr รายได้ดอกเบี้ย 52,000

3.3 ตั๋วเงินรับ นายพินิจ ครบกำหนด 30 ม.ค. 25x2
มูลค่าครบกำหนด = 522,288
Dr เงินสด 522,288
Cr ตั๋วเงินรับ 511,200
Cr รายได้ดอกเบี้ย 11,088

• สภาพะการเงิน ณ 31 ธ.ค. 25x1 – บัญชีตั๋วเงินรับ

ตั๋วเงินรับ (หมวดสินทรัพย์หมุนเวียน) จัดแสดงยอดรวมหลังหักส่วนลดคงเหลือ

• ตั๋วเงินรับ บ. เงินทุนภัทร 1,200,000

• ตั๋วเงินรับ นายพินิจ (ฉบับใหม่) 511,200

• ตั๋วเงินรับ ร้านพีรยา (คงค้าง) – ไม่แสดงเพราะขายลดแล้ว

ส่วนลดตั๋วเงินรับคงเหลือ
– ตั๋ว บ. เงินทุนภัทร = 0 (บันทึกเต็ม)
– ตั๋วนายพินิจ = 11,088 – 5,544 (ปรับ) = 5,544

ดังนั้น “ตั๋วเงินรับ (รอรับชำระ)” =
$1,200,000 + 511,200 – 5,544 = 1,705,656$ บาท

สรุปยอดสำคัญ ณ 31 ธ.ค. 25x1

งบกําไรขาดทุน 25x1
– รายได้ดอกเบี้ยรับ (รวมปรับปรุง) = 3,600 + 2,912.62 + 13,433.33 + 5,544 = 25,490

งบฐานะการเงิน ณ 31 ธ.ค. 25x1
สินทรัพย์หมุนเวียน – ตั๋วเงินรับ (รวมปรับลดส่วนลด) = 1,705,656 บาท